Hava ve saat
Rüzgârsız, güneşli ve 15 °C üzeri bir günde, tarlacıların dışarıda olduğu öğle saatlerinde açın.
Kovanı ne zaman açmalı, neye bakmalı, hangi ay ne yapmalı? Kovan kontrolünden kışlatmaya, oğuldan hasada.
İyi bir kontrol 15–20 dakikayı geçmez. Kovanı uzun süre açık tutmak yavruyu üşütür ve arıları huzursuz eder.
Rüzgârsız, güneşli ve 15 °C üzeri bir günde, tarlacıların dışarıda olduğu öğle saatlerinde açın.
Kovan önündeki arı trafiği, polen taşıyan arılar, ölü arı ve ishal lekesi size kovanı açmadan bilgi verir.
Girişe ve kapağın altına birkaç nefes serin duman yeter; fazla duman arıları bala saldırtır.
Ana arıyı görmek şart değil; gözlerin dibinde dik duran tek yumurta, son 3 günde ana arının çalıştığını gösterir.
Kapalı yavru kesintisiz ve düzgün olmalı. Delikli, dağınık yavru Varroa, hastalık ya da yaşlı ana arı işaretidir.
Bal ve polen stoku yeterli mi, ana arının yumurtlayacak boş gözü var mı? Yer daralırsa oğul riski artar.
Buruşuk kanatlı arı, çökük kapak, tebeşirleşmiş larva, kötü koku var mı? Ayda bir Varroa sayımı yapın.
Çerçeveleri aynı sırayla yerleştirin, kısa not alın. BeeHive+ rutin uygulaması kapanmadan önce çıta aralarına yapılır.
Petek her yavru kuşağında biraz daha kararır ve gözler, kalan koza kabuklarıyla daralır. Eski petekler hastalık sporlarını ve kalıntıları da biriktirir. Karniyol melezi kolonilerle yapılan bir çalışmada 1–3 yaşındaki peteklerle çalışan koloniler, 4 yaşındaki peteklerle çalışanlara göre daha fazla tarlacı, polen, yavru ve bal üretti3. Her yıl kuluçkalıktaki en koyu 2–3 çerçeveyi temel petekle değiştirmek iyi bir kuraldır.
Oğul, koloninin doğal çoğalma biçimidir ve en çok ilkbaharda, kovan kalabalıklaştığında olur. Oğul veren koloni arılarının yarısını ve bal sezonunu kaybeder.
Ana arı yaşlandıkça yumurtlama hızı ve feromon düzeyi düşer; koloni dağınık yavru, artan oğul eğilimi ve zayıf gelişme gösterir. Ana arıyı genellikle iki yılda bir değiştirmek önerilir; en uygun dönem bal hasadından sonra, Ağustos–Eylül’dür. Nosema ile mücadelede genç ana arının yararı da araştırılmıştır.
Koloniyi kışa güçlü, genç ve sağlıklı arılarla sokmak ilkbaharın ve bir sonraki bal sezonunun temelidir. Kışı taşıyacak arılar Ağustos–Ekim arasında üretilir; Varroa ve deforme kanat virüsü bu arıların ömrünü kısaltır16.
Kış salkımı soluk aldıkça su buharı üretir. Buhar soğuk kapakta yoğunlaşıp arıların üzerine damlarsa salkım ıslanır ve soğur; ıslak kovan Nosema ve kireç hastalığına zemin hazırlar. Kovanda bağıl nemin yaklaşık %50–75 aralığında kalması hedeflenir. Arılık yerini rüzgâra kapalı, güneş alan ve su birikintisinden uzak seçmek nemi azaltır.
Çerçevedeki gözlerin en az üçte ikisi sırlandığında bal olgunlaşmıştır. Hasatta kuluçkalıktan bal alınmaz; kışlık stok kovanda bırakılır. Hasat sonrasında yağmalamayı önlemek için kovan girişleri daraltılır ve açıkta bal bırakılmaz. Hasattan hemen sonra Varroa sayımı ve mücadelesi, kışlık arının sağlığı için kritik zamandır.